Probiotyki – dawka wiedzy

Probiotyki – dawkowanie oraz regulacje w świetle prawa żywnościowego.

Często można spotkać się ze stwierdzeniem, że „ zdrowie zaczyna się w jelitach”. Mimo, że nastawienie ludzi wobec drobnoustrojów jest wrogie ze względu na sterylny świat, który z pozoru nas otacza to właśnie korzystny skład mikroflory jelitowej jest kluczem do dobrego zdrowia i prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Intensywny rozwój metod badawczych na przełomie ostatnich dekad spowodował odkrycie mikroorganizmów tzw: specjalnego przeznaczenia. Mikroorganizmy te można zaliczyć do tych samych rodzajów co te inicjujące proces fermentacji, a ich funkcją jest pełnienie roli modulatora równowagi mikroflory jelit.

Pojęcie probiotyku można zdefiniować w krótki i prosty sposób: to żywe organizmy wpływające w korzystny sposób na zdrowie gospodarza. Pozytywny wpływ działania probiotyków na człowieka został potwierdzony przez międzynarodową organizację ISAPP (International Scientific Association for Probiotics & Prebiotics). Ciężko jednak stwierdzić od czego zależy to korzystne działanie, przypuszcza się, że często związane jest ono z rodzajem matrycy żywności, żywych organizmów lub kombinacji obu tych czynników. Należy także zaznaczyć, że żywności fermentowanej w sposób tradycyjny nie można traktować jako probiotyk ze względu na występujące w niej różne ilości zmiennych w czasie gatunków. Dlatego aby żywność z dodatkiem probiotyków można było uznać za probiotyczną a co więcej za bezpieczną, jej skład ilościowy a także gatunkowy powinien zostać dokładnie poznany i zadeklarowany.

Mikroogranizmy probiotyczne, które maja największe znaczenie dla funkcjonowania mikrobiomu jelitowego należą do rodzajów: Lactobacillus, Lactococcus, Strepctococcus Bifidobacterium, Saccharomyces. Wszystkie z wymienionych rodzajów mikroorganizmów dostępne są w ofercie firmy Kaczmarek Komponenty do zapoznania się z która zachęcam.

Produkując suplementy diety lub żywność do której endogennie dodane zostały kolonie mikroorganizmów należy być świadomym w jaki sposób regulowane jest opisane działanie w prawie Unii Europejskiej.

Przy wprowadzaniu nowej żywności na rynek europejski należy zapoznać się z Rozporządzeniami (WE) nr 258/97 oraz 2015/2283, które obejmują wszystkie produkty żywnościowe powstałe w wyniku procesu niestosowanego w produkcji żywności w Unii Europejskiej przed dniem 15 maja 1997 r. Trzeba również pamiętać, że wszystkie nowe produkty spożywcze należące do grupy „żywności składającej się z mikroorganizmów lub z nich wyprodukowane” muszą zawierać informacje na temat: weryfikacji tożsamości gatunku i szczepu zgodnie z międzynarodowo przyjętymi metodami; pochodzenia mikroorganizmu a także jeśli to możliwe, złożenie w kolekcji kultury z numerem dostępu. W tym celu EFSA (Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności) wprowadził koncepcję kwalifikowanego domniemania bezpieczeństwa QPS (Qualified Presumpiton of Safety). Większość bakterii zawartych na liście QPS stanowi naturalną mikroflorę organizmu a co z tego wynika są w pełni bezpieczne dla organizmu człowieka. W przypadku kiedy wpływ mikroorganizmów na organizm człowieka nie jest do końca poznany dokonywana jest ocena bezpieczeństwa, która polega na analizie sekwencji całego genomu w celu identyfikacji genów odpowiedzialnych za oporność na antybiotyki. Trzeba jednak zaznaczyć, że w przypadku kiedy mówimy o nowych, niedawno odkrytych szczepach mikroorganizmów, dostępność sekwencji genomowych może nie wystarczać. Niezbędne jest wtedy przeprowadzenie badań funkcjonalnych mających na celu określenie liczby oraz żywotności mikroorganizmów w produkcie końcowym. Można uznać, że sposób kwalifikacji QPS został zainspirowany koncepcją GRAS (Generally Recognized As Safe), którą stosuje się w USA. Cecha różnicą te dwie koncepcję jest fakt posiadania przez GRAS statusu prawnego w przeciwieństwie do QPS.

Rys. 1 Przykładowe nazewnictwo drobnoustrojów.
Rys. 1 Przykładowe nazewnictwo drobnoustrojów.

 

Częstym dylematem producentów preparatów probiotycznych jest dawkowanie żywych kultur mikroorganizmów. Określenie jaka jest minimalna skuteczna dawka probiotyku nie jest kwestią oczywistą, najczęstsze dawki stosowane w poszczególnych produktach lub badaniach wahają się w przedziale od 106 do 109 jednostek tworzących kolonie (CFU, colony forming units). Ponieważ nie można obecnie podać ogólnych zasad dawkowania probiotyków, uzasadnione wydaje się być stosowanie takiej dawki, która w badaniu przeprowadzonym u ludzi, z określonym szczepem probiotycznym, wykazała korzystny efekt.

 

Na wszelkie pytania dotyczące kultur bakteryjnych oraz naszej oferty chętnie odpowiedzą nasi doradcy handlowi ds. surowców spożywczych. Zapraszamy do kontaktu !

 

Literatura:

https://foodfakty.pl/dieta-a-mikroflora-jelitowa

Akkermansia muciniphila i Faecalibacterium prausnitzii – nowa żywność, nowe probiotyki.” Małgorzata Stachowiak, Świat Przemysłu FARMACEUTYCZNEGO nr 2/2019.


 

 

Opracowanie:

Wojciech Cichocki

Młodszy doradca handlowy ds surowców spożywczych